21 grudnia 2014 roku
poczta
zaloguj się
 
Pulmonologia - Medycyna Praktyczna: Lekarze pacjentom
medycyna praktyczna dla pacjentów

Punkcja opłucnej

Poleć:
Udostępnij:
dr med. Filip Mejza

Jest to zabieg mający na celu pobranie płynu z jamy opłucnej.

Jama opłucnej to przestrzeń między błoną pokrywającą płuco (opłucną płucną) a tą wyścielającą wnętrze klatki piersiowej (opłucną trzewną). W prawidłowych warunkach znajduje się w niej śladowa ilość płynu (kilka mililitrów), który ułatwia ruchy oddechowe (płuco może się nieco przesuwać w czasie oddychania w stosunku do ścian klatki piersiowej). W przebiegu wielu chorób (np. zapalenia opłucnej, zapalenia płuc, niewydolności serca, niewydolności nerek, gruźlicy, chorób nowotworowych) w opłucnej gromadzi się płyn. Jeżeli jest go więcej niż 500–1000 ml, uciska płuco i utrudnia oddychanie. W trakcie diagnostyki przyczyn gromadzenia się płynu w opłucnej zwykle konieczne jest jego pobranie do badania.

Wskazania

  • Pobranie płynu z opłucnej do badania (punkcja diagnostyczna)
  • Usunięcie płynu z opłucnej w celu zmniejszenia duszności (punkcja lecznicza)

Przygotowanie do badania

Jeżeli to możliwe, zabieg należy wykonać na czczo. Choremu zakłada się wenflon (dostęp do żyły). Podczas zabiegu chory najczęściej siedzi okrakiem na krześle, opierając przedramiona o oparcie krzesła lub stół.

Nakłucie wykonuje się na ogół na plecach lub boku chorego. Miejsce nakłucia lekarz odkaża, 2–3-krotnie przemywając je specjalnym środkiem (niektóre środki są zabarwione i po zabiegu na skórze zostaje przebarwienie, którą trudno zmyć). Najpierw znieczula się miejscowo skórę i opłucną ścienną za pomocą strzykawki z cienką igłą. Znieczulenie jest nieprzyjemne, ale po prawidłowym znieczuleniu reszta zabiegu jest zwykle bezbolesna. Po znieczuleniu lekarz nakłuwa opłucną (najczęściej wenflonem). Po wkuciu do opłucnej musi usunąć z wenflonu igłę i podłączyć do niego kranik trójdrożny, umożliwiający dalszą bezpieczną ewakuację płynu. W czasie usuwania igły z wenflonu prosi chorego o nabranie powietrza i parcie (jak przy oddawaniu stolca) – manewr taki podwyższa ciśnienie w jamie opłucnej i zapobiega powstaniu odmy (czyli dostaniu się powietrza do opłucnej) . Następnie lekarz ewakuuje płyn, co trwa od kilku do kilkunastu minut, podczas których chory powinien siedzieć spokojnie, unikając gwałtownych ruchów.

Bezpieczeństwo

Możliwe powikłania to:

  • odma opłucnej w wyniku dostania się powietrza do jamy opłucnej – leczy się ją zachowawczo (powietrze wchłania się powoli prze kilka lub kilkanaście dni) albo konieczny jest drenaż opłucnej (wprowadzenie do opłucnej rurki grubości małego palca na kilka dni)
  • Krwawienie z miejsca wkłucia
  • Uszkodzenie nerwu międzyżebrowego (rzadko)

Poleć:
Udostępnij:

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Lekarze odpowiadają na pytania

  • Czy zapalenie płuc jest zakaźne?
    Objawy, jakie mam utrzymują się od tygodnia: stan podgorączkowy 37,4-37,6, silny kaszel początkowo bez plwociny i bardzo rwący i głuchy, teraz kaszel z plwociną koloru żółtego z silnymi bólami skurczowymi po bokach klatki piersiowej, zwłaszcza mostka, podczas kaszlu odczuwam silny ból. Czy zapalenie płuc jest zakaźne?
  • Toaleta drzewa oskrzelowego
    Jak wykonuje się toaletę drzewka oskrzelowego przy rozstrzeniach oskrzeli?

Zadaj pytanie ekspertowi:

Lekarze komentują